Home / Resources / Woordenlijst

Woordenlijst

Tweerichtingsteksten

Dat zijn teksten waarin delen van rechts naar links en van links naar rechts worden gelezen. De meerderheid van de talen op de wereld worden van links naar rechts gelezen. Er zijn echter ook talen waarin de tekst van rechts naar links loopt, zoals Arabisch en Hebreeuws.

CAT-tool

CAT staat voor computer-assisted translation. Dat wil niet zeggen dat de vertaling door een machine wordt gedaan. Een CAT-tool helpt de vertaler zijn werk – efficiënter en nauwgezetter – te doen. Belangrijke voordelen zijn tijdsbesparing en lagere kosten bij de vertaling van teksten waarin veel herhaling voorkomt.

Contentlokalisatie en mondiale contentstrategie

Content lokaliseren is content voor lokaal verbruik aanpassen. In een mondiale contentstrategie wordt aangegeven hoe deze aanpassing plaatsvindt.

Copywriting

Copywriting is het schrijven van teksten voor papieren of elektronische publicaties. De kopij die copywriters schrijven wordt vaak voor reclame- of marketingdoeleinden gebruikt, maar heeft ook tot doel om de lezer te informeren. Copywriting is belangrijk voor tijdschriften, reclame, direct mail, televisie- en radioscripts, en voor online content zoals blogs.

Desktoppublishing

Desktoppublishing is het vakkundig opmaken van tekst en afbeeldingen in drukwerk.

Lokalisatie van e-commerce websites

Bij het lokaliseren van e-commerce websites moet niet alleen rekening worden gehouden met taal en cultuur, maar ook met verschillen in meeteenheden, valuta en winkelgewoontes.

Freelance- versus interne vertalers

Interne vertalers zijn in directe dienst van de language service provider (LSP). Freelancers verzorgen als zzp'er vertalingen voor de LSP.

Global branding

Bij global branding gaat het om de wijzen waarop een merk zijn imago wereldwijd uitdraagt. Elementen van succesvolle mondiale merken zijn bijvoorbeeld een wereldwijd direct herkenbaar logo en een sterke en positieve merkidentiteit.

Tolken: simultaan/consecutief/gesprek

Onder tolken wordt verstaan het in een andere taal omzetten van gesproken tekst, bijvoorbeeld van het Engels naar het Spaans of van Engels naar Amerikaanse gebarentaal. Bij simultaan tolken wordt het gesproken woord op het moment zelf vertaald met behulp van een koptelefoon en microfoon, waarbij de tolk vaak in een cabine zit. Bij consecutief tolken pauzeert de spreker regelmatig om de tolk te laten vertalen wat hij/zij heeft gezegd. Gesprekstolken is het vertalen van wat tegen een of meerdere personen is gezegd. Dit gebeurt vaak na een korte toespraak en kan worden gedaan met behulp van de consecutieve methode of als gefluisterde vertaling.

Taalkundige kwaliteitsborging

Taalkundige kwaliteitsborging betreft het proces van het controleren van vertalingen nadat de vertaler er klaar mee is.

Lokalisatieprestatie-indicatoren

Het succes van lokalisatieprojecten en vertalingen kan worden gemeten met kritische prestatie-indicatoren zoals: vertaalkwaliteit, leveringstijd en projectkwaliteit. De te gebruiken indicatoren dienen in de projectvoorbereidingsfase te worden vastgesteld.

Investeringsrendement lokalisatie

Dit betreft het berekenen van het rendement van een lokalisatieproject.

Lokalisatie: websites, software, producten

Hierbij wordt content (gedrukt, online, video, etc.) voor gebruik in een specifieke taal en cultuur aangepast.

Computervertalingen

Computervertaling is de afgelopen jaren sterk verbeterd, maar is nog steeds geen volwaardige vervanger voor de menselijke vertaler. Bij computervertaling wordt doorgaans gebruikgemaakt van twee mogelijke processen. Een toegepaste methode is "rules based machine translation", waarbij naast woordenboeken gebruik wordt gemaakt van grammatica- en taalregels. De andere methode wordt "statistisch vertalen" genoemd. Hierbij worden grote hoeveelheden data uit in zowel bron- als doeltaal opgestelde teksten gebruikt.

Zoekmachineoptimalisatie in meerdere talen

SEO staat voor "search engine optimisation" ofwel zoekmachineoptimalisatie. Op de website worden sleutelwoorden gebruikt om hoger in de lijst van gevonden resultaten voor de website terecht te komen. In geval van websites in meer talen is het zaak erop te letten dat de resultaten voor de afzonderlijke taalversies van de site worden gegenereerd.

Meertalige terminologielijst/terminologiedatabase

Een terminologielijst (ook wel terminologiedatabase genoemd) bevat korte segmenten vertaalde tekst, korte zinsdelen, etc. die door de vertaler zijn geverifieerd. Soms levert een opdrachtgever zijn eigen terminologiedatabase aan voor een vertaalproject om zo de kwaliteit en consistentie te waarborgen tussen de verschillende vertalers die aan het project werken.

Post-editing

Dit is het redactie- en opschoningsproces dat plaatsvindt nadat met behulp van hoogwaardige computervertaaltechnologie een ruwe vertaling is gemaakt. Hierna controleert een ervaren corrector de vertaling, waarbij hij/zij handmatig de vertaling wijzigt en redigeert met behulp van terminologielijsten en vertaalgeheugens.

Vertaling met spraakherkenning

Bepaalde softwareprogramma's zijn al van deze technologische vernieuwing voorzien. Hierbij wordt gebruikgemaakt van zowel spraakherkenning als computervertaling om zo een vertaling en transcriptie van spraak te verzorgen. Softwareprogramma's die dit inmiddels aanbieden, zijn onder andere Google Translated en Skype van Microsoft.

Brontekst/doeltekst

De brontekst is de tekst die de vertaler vertaalt (met bron wordt ook de taal van deze tekst bedoeld). De doeltekst is het document waarin de vertaler de brontekst omzet. Hierbij wordt onder doel ook de taal van de vertaalde tekst verstaan.

Technisch vertalen

Technische documenten en inhoud is alles wat is geschreven om informatie over wetenschap, techniek, life sciences, farmaceutische producten en onderzoek over te brengen. Een technische vertaling dient te worden verzorgd door een vertaler die in dat soort teksten is gespecialiseerd.

Transcreatie/marketingvertalingen

Marketingvertalingen zijn het terrein van creatieve geesten. Een succesvolle marketingvertaling blijft trouw aan de brontekst maar gaat verder in de zin dat de tekst wordt aangepast aan de doeltaal en doelcultuur.

Videotranscriptie / ondertiteling / nasynchronisatie

Een transcriptie is een schriftelijke vastlegging van de gesproken tekst van een film of video. Ondertiteling is een manier om doelgroepen te bereiken die de in de film gesproken taal niet machtig zijn. Onderin het scherm verschijnen korte stukjes dialoog. De stemmen van acteurs en de gezongen liedjes zijn in de oorspronkelijke taal te horen. Bij nasynchronisatie blijven ondertitels achterwege, maar worden er stemacteurs ingezet om het vertaalde filmscript in te spreken. Het script wordt dan gesynchroniseerd met de actie op het scherm.

Vertaalgeheugen

Een vertaalgeheugen bevat stukken tekst in meerdere talen die een of meerdere vertalers eerder hebben vertaald. De tekst moet weliswaar voor elke nieuwe vertaling opnieuw worden gecontroleerd, maar hierdoor kan toch sneller, efficiënter en accurater worden vertaald. Bovendien wordt zo de consistentie tussen verschillende documenten beter gewaarborgd.

Vertaalproces

Het vertaalproces omvat vele stappen. Eerst moet worden bepaald vanuit welke brontaal en naar welke doeltaal of -talen een project moet worden vertalen. Andere stappen zijn: inschakelen van een geschikte vertaler voor het project; opgeven van levertijd en prijs; bepalen in welk documentformaat de vertaling moet worden geleverd; en berekenen van het totale aantal te vertalen woorden. Voor een hoogwaardige vertaling zijn de stappen vertalen en reviseren, tweetalig nalezen en reviseren, en eentalig nalezen en reviseren ook belangrijk.

Vertaalstijlgids

Stijlgidsen vormen een nuttig hulpmiddel om een consistente vertaling te verzorgen. Hierin kunnen vertalers lezen hoe bepaalde vaak terugkerende termen moeten worden vertaald en documenten moeten worden opgemaakt. In bredere zin geven ze speciale aanwijzingen van de klant waarmee vertalers worden geacht rekening te houden.

Vertaaltechnologie

Vertalers gebruiken verschillende hulpmiddelen om zo accuraat, efficiënt en consistent mogelijk te vertalen. Te denken valt aan CAT (computer-assisted translation), terminologielijsten en vertaalgeheugens, terminologiebeheer en kwaliteitsborgingssoftware (QA-software).

Vertaal-/lokalisatieprojectmanagement

Projectmanagers zijn de contactpersonen tussen de opdrachtgever, de afdeling verkoop, vertalers, dtp'ers en alle anderen die meewerken aan een vertaal- of lokalisatieproject. Projectmanagers maken de planningen, lossen problemen met projecten op, zorgen dat het project op schema en binnen het budget blijft, en dat het eindproduct van hoge kwaliteit is en aan de wensen van de opdrachtgever voldoet.

Videolokalisatie

Dit is het bewerken van videocontent voor de mondiale markt, zodanig dat de betekenis van de video wordt begrepen op plekken waar meerdere talen worden gesproken.